Mag ik meedoen?

12 - 15 jaar

• in het kort
• ontstaan
• schoolsoorten
• theoretische basis
• selectie
• inhoud
• opbouw lessen
• ouders/verzorgers
• verkrijgbaarheid

in het kort
'Mag ik meedoen?' is een korte, praktische training voor sociaal onhandige leerlingen van 12 tot 15 jaar. Ze ontwikkelen in de cursus een positiever zelfbeeld en maken zich belangrijke sociale vaardigheden eigen. Ongeveer tweederde van de leerlingen knapt van de cursus enorm op. De effecten blijven merkbaar, ook na langere tijd. De cursus wordt binnen de school door eigen docenten gegeven, waardoor de drempel om mee te doen laag is. Sinds 1997 werkt een snel groeiend aantal scholen met de cursus.

De cursus bestaat uit 12 lessen van 90 minuten, één les per week. Als slot is er een feestelijke afscheidsbijeenkomst, bijvoorbeeld op een avond. Een groep wordt begeleid door twee getrainde docenten. Dit om de nodige individuele aandacht te kunnen geven en beurtelings te kunnen observeren.

ontstaan
'Mag ik meedoen?' is ontwikkeld binnen het dr. Aletta Jacobscollege Hoogezand, met steun van Cees Grol en Guus Zengerink. De school won met deze cursus de eerste Nationale Onderwijsprijs. Dat leverde veel vragen van andere scholen op en heeft geresulteerd in uitgave van de cursus en ontwikkeling van de docententraining.

schoolsoorten
De cursus wordt gebruikt over de volle breedte van het regulier onderwijs, dus van LWOO tot en met VWO. Wel is het raadzaam VMBO-leerlingen en Havo/VWO-leerlingen in afzonderlijke cursusgroepen te plaatsen. Eerste en tweede klassers kunnen samen een cursusgroep vormen. Ook scholen voor praktijkonderwijs gebruiken de cursus, maar maken zelf aanpassingen in tempo en aantal lessen.

theoretische basis
De cursus is gebaseerd op gedragstherapeutische principes. Dit betekent onder meer:

• sociaal handig gedrag wordt in kleine stappen aangeleerd
• succesvol gedrag wordt veel geoefend
• alles wat de kinderen goed doen wordt positief bekrachtigd

selectie
Op basis van een zorgvuldige intakeprocedure worden leerlingen toegelaten. Vakdocenten en mentoren zijn bij de signalering betrokken. Naast indicaties worden ook contra-indicaties gehanteerd: redenen om kinderen niet toe te laten.
Belangrijke contra-indicaties zijn:

• gebrek aan motivatie
• ouders verbieden deelname
• onderliggende problemen als mishandeling of misbruik
• zware autistische stoornissen
• zware ADHD
• zeer zwakke intelligentie

Een ideale cursusgroep bestaat uit 8 tot 12 leerlingen, waarvan maximaal 3 leerlingen met agressief gedrag. De combinatie van agressieve met teruggetrokken leerlingen werkt goed; beide groepen leren veel van elkaar. Wel is het af te raden om pester en slachtoffer in dezelfde groep te zetten.

inhoud
De cursus begint met enkelvoudige vaardigheden als luisteren en complimenten geven. De tweede helft bestaat uit meer complexe vaardigheden als onderhandelen en reageren op pesten. In de lessen komen de volgende vaardigheden aan de orde:

1. luisteren
2. complimenten geven en ontvangen
3. gevoelens laten zien
4. observeren
5. lichaamstaal
6. een praatje beginnen
7. omgaan met een weigering
8. onderhandelen
9. aanpakken als je last van iemand hebt
10. fouten toegeven
11. omgaan met pesten
12. samenwerken

opbouw lessen
Elke les heeft als thema een positief gestelde leuze: "Ik kan goed ..." Bij elke leuze maken drie leerpunten het nieuwe gedrag concreet.

Vast onderdeel van elke les zijn de kleine, korte rollenspellen. Daarin oefenen de kinderen het gedrag dat hoort bij de leuze.

Na vrijwel elke les volgt een klus. Daarmee oefenen de leerlingen het nieuwe gedrag in een reële situatie buiten de groep. Ouders blijven via deze klussen betrokken bij de cursus.

ouders/verzorgers
Ouders/verzorgers worden betrokken bij de intake van hun kind. Bij de start worden zij op een ouderavond geïnformeerd over de cursus en hun eigen rol daarin. Verder worden zij uitgenodigd voor de feestelijke slotavond.

verkrijgbaarheid
Het lesmateriaal en de docentenhandleiding maken deel uit van een docententraining en zijn niet los verkrijgbaar.